Sözlük

Bu fiil, بَكَى يَبْكِي بُكًا وَبُكاَء şeklindedir. Uzatılarak söylenen بُكََاء hüzünden ve feryad u figandan gözyaşlarının akmasıdır. Eğer ağlamada بُكَاء ve رُغاَء , ثُغَاء ve diğer seslerin yükseklik derecesini bildirmek için konmuş olan kalıplar kullanılırsa, bu ağlamada sesin ağır bastığı; uzatmadan söylenen بَكَي kullanılırsa, o zaman da, hüznün ağır bastığı ifâde edilmiş olunur. بَاكِي ağlayan, بَاكوُن ve بُكِي şeklinde çoğul yapılır. Allah buyurur ki: خَرُّوا سُجَّداً وَبُكِيّاً O zaman onlar secdeye kapanır ve için için ağlamaya başlarlar (19/Meryem 58). بُكِيّ ’nin aslı فُعُول veznidir. سَاجِد- سُجُود, رَاكِع- رُكُوع, قَاعِد- قُعُود kalıpları gibi. Fakat, vavı, yaya dönüşüp idgam olmuştur. جَاثٍ، جُثِي، عاَتٍ ، عُتِي gibi.

بُكِى hem üzüntü hem de gözyaşının beraber olması hâlidir. Bununla beraber her ikisinden biri için de kullanılır. Yüce Allah’ın: فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلاً وَلْيَبْكُوا كَثِيراً Öyle ise, az gülsünler ama çok ağlasınlar (9/Tevbe 82) sözü, sevinç ve üzüntüye işarettir. Gülme ile beraber kahkaha olmasa da, ağlama ile birlikte gözyaşı olmasa da fark etmez. Yüce Allah’ın: فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَاءُ وَاْلأَرْضُ Gök de onlara ağlamadı yer de (44/Duhân 29) âyeti de bunun gibidir. Bu ağlamanın gerçek olduğu da söylenmiştir ki, bu, onların hayat ve bilgi sahibi olduklarını savunanların görüşüdür. Bunun mecâzî bir ifâde olduğu da söylenmiştir ki, bu durumda anlamı, onların üzerine اَهْلُ السَّمَاء (semadakiler] ağlamadı, demek olur.