Sözlük

بِضَاعَة kelimesi, ticaret için toplanmış olan büyük mal demektir. O anlamda: أَبْضَعَ بِضَاعَةً وَابْتَضَعَهَا denmektedir. Allah buyurur ki: هَـذِهِ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ إِلَيْنَا İşte ödemiş olduğumuz bedel bize geri verilmiş (12/Yûsuf 65) ayrıca: بِبِضَاعَةٍ مُزْجَاةٍ Yanımızda düşük değerli bir bedel getirdik (12/Yûsuf 88). Bu kelimede asıl olan بَضْع formudur; bu da, etin kesilmiş bir parçası demektir. Aynı anlamda بَضَعْتُهُ فاَبْتَضَعَ وتَبَضَّعَ denir ki, bu قَطَعْتُهُ وَقَطَّعْتُهُ فَانْقَطَعَ وَتَقَطَّعَ، gibidir. مُبْضَع ise, tıpkı مُقْطَع gibi bir şeyin kendisiyle kesildiği alettir.

Kinâye yoluyla avret yerine de بُضْع adı verilir مَلَكْتُ بُضَْعَهَا deyimi, تَزَوَّجَتُهَا Onunla evlendim demektir. بَاضَعَهَا بِضَاعًا deyimi de بَاشَرَهَا Kadına dokundu onunla beraber oldu demektir. وفُلاَنٌ: حَسَنُ الْبَضْعِ وَالْبَضِيعِ وَالْبَضْعَةِ وَالْبِضَّاعَةِ ifâdeleri kişinin şişmanlığını ifâde eder.

Kara parçasından kopuk bulunan adaya da بَضِيع denmiştir. فُلاَنٌ بَضْعَةٌ مِنِّي deyimi, bir kişinin çok yakın olduğunu âdeta canından bir parçası olduğunu ifâde etmek için kullanılır.

بَاضِعَة eti parçalayan yaradır. بِضْع kelimesi ise, ondan kopan parçadır. Üçten ona kadar olan sayılar için de بِضْع kelimesi kullanılır. Bu beşten fazla, ondan az olan sayılardır diyenler de vardır. Yüce Allah bu bağlam da: بِضْعِ سِنِينَ Birkaç yıl içinde (30/Rûm 4) buyurmaktadır.