Sözlük

ب د ن (BD̃N)

B-d-n

بَدَن kelimesi, vücut, gövde demektir; yalnız, cüssenin büyüklüğüne bakılarak söylenirse بَدَن , rengine bakılarak söyleniyorsa جُثَّة adı verilir. Onun için ثَوْبٌ مُجَسَّدٌ renkli bir elbise ve اِمْرَأةٌ بَادِنٌ وَبَدِينٌ denir ki, iri yarı vücutlu kadın demektir. Bu açıdan semiz deveye de بَدَنَة denmektedir. Aynı şekilde, bir canlı semizlediğinde onun için بَدَنَ fiili kullanılmaktadır. بَدَّنَ de bunun gibidir. Ancak, بَدَّنَ yaşlanınca söylenir diyenler de vardır.

Şiirde deniyor ki:

42- وَكُنْتُ خِلْتُ الشَّيْبَ وَالتَّبْدِينَا

42- Ben gençliği de yaşadım, yaşlılığı da;

[Yakın dostu da ürküten üzüntüyü de].

Peygamberin (sas): لاَ تُبَادِرُونِي بِالرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فَإِنِّي قَدْ بَدَنْتُ Rukû ve secdede benden önce hareket etmeyin, çünkü ben yaşlandım, sözü de bu anlamdadır. Yani: Büyüdüm ve ihtiyarladım.

Yüce Allah’ın: فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ Bugün senin bedenini kurtaracağız (10/Yûnus 92) sözü, senin cesedini kurtaracağız demektir. Zırhınla kurtaracağız, çünkü: Tıpkı, gömlekte, elin geldiği yere, el; sırtın geldiği yere sırt, karnın geldiği yere karın dendiği gibi, zırh da, bedenin üzerinde olduğundan, bazen, بَدَن adını almaktadır, diyenler de olmuştur.

Yüce Allah’ın: وَالْبُدْنَ جَعَلْنَاهَا لَكُمْ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ Büyükbaş hayvan kurban etmeyi de Allah’ın size emrettiği (Dinin) şiarlerından kıldık (22/Hac 36) sözünde geçen بُدْنَ kelimesi, hacda Ka’be’ye adanan deveyi ifâde eden بَدَنَة kelimesinin çoğuludur.

Kur'an'da geçtiği ayetleri gör →