Sözlük

حِبْر hoş görülen/beğenilen eserdir. Rivâyette söz konusu olan bundan alınmadır: يُخْرَجُ مِنَ النَّارِ رَجُلٌ قَدْ ذَهَبَ حِبْرُهُ وَسِبْرُهُ Bir adam ateşten çıkarılır; artık hibri de sibri de gitmiştir. Yani: Güzelliği de, değeri de peş paralık olmuştur. حِبْر de adını bundan almıştır. مُحَبِّرٌ شَاعِرٌ Değerli bir şair, شِعْرٌ مُحَبَّرٌ değerli bir şiir, ثُوبٌ حَبِيرٌ değerli bir giysi. Yani: Beğenilen. أرْضٌ مِحْباَرٌ bitek bir yer (toprak) da bundandır. Bulutun حَبِير olanı ise, bol yağış getirenidir.

فُلاَنٌ حُبِرَ deyimi, derisinde yara izi kaldı demektir.

Öte yandan حَبْر âlim adam demektir; çoğulu, أحْبَارٌ ’dır. Bu ismi almalarının nedeni, onların ilimlerinin ve örnek alınan davranışlarının insanların gönüllerinde etkili olmasındandır. Allah buyurur ki: اِتَّخَذُوا أحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ أرْبَاباً مِنْ دُونِ اللّهِ Onlar Allah dışında hahamlarını, rahiplerini ve Meryemoğlu İsa’yı ilâh edindiler (9/Tevbe 31).

Mü’minlerin Emîri Hz. Ali de (ra) bu anlama işaret etmiştir: ألْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِيَ الدَّهْرُ، أعْيَانُهُمْ مَفْقُودَةٌ، وَآثَارُهُمْ فِي اْلقُلُوبِ مَوْجُودَةٌ Âlimler, zaman durdukça bakidirler; onların kendileri kaybolup gider ama etkileri kalplerde daima mevcuttur.

Yüce Allah’ın: فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ Cennette bir bahçe içinde neşelendirilirler (30/Rûm 15) sözü ise, sevinirler, öyle sevinirler ki, yüzlerinde mazhar oldukları nimetlerin etkisi gözlenecek hâle gelir.