Sözlük

نَقْر : Kelimesi, delmeye yol açacak şeye vurmaktır, demektir. مِنْقَار ise, kendisiyle vuruş yapılan şeydir. Kuşun gagası ve değirmenin kendisiyle temizlendiği demir gibi. Araştırma da bu kelimeyle anlatılmıştır: نَقَرْتُ عَنِ اْلأَمْرِ Şu konuyu inceledim. İstiâre yoluyla dedikodu yapmak da gagalamak diye tanımlamış ve نَقَرْتُهُ onu gagaladım, denmiştir. Bir kadın kocasına: مُرَّ بِي عَلَى بَنِي نَظْرَى وَلاَ تَمُرَّ بِي عَلَى بَنَاتِ نَقْرَى demiştir. Yani: Beni, bana bakacak erkekler arasından götür ama benim dedikodumu yapan kadınların arasından götürme.

نُقْرَة , sel suyunun içinde kaldığı çukurdur. نُقْرَةُ اْلقَفَا ense çukurudur.

نَقِير ise, hurma çekirdeği üzerindeki yarık (hiçbir önemi olmayan, zerre kadar kıymeti olmayan). Bu, önemsiz, değersiz şeyler için kullanılan örnektir. Allah buyurur ki: وَلاَ يُظْلَمُونَ نَقِيرًا Zerre kadar da haksızlığa uğratılmazlar (4/Nisâ 124).

نَقِير , içi oyularak, içinde şıra vb şeyler yapılan ahşap eşyadır. وَهُوَ كَرِيمُ النَّقِيرِ : O araştırıldığında soylu olduğu anlaşılır. Yani, arandığında kıymete binen şeydir.

نَاقُور ise, Sûr demektir. Allah buyurur ki: فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ O Sûra üflendiği zaman (74/Müddessir 8). Bu anlamda نَقَرْتُ الرَّجُلَ Adama dilimi kullanarak (ıslık çalarak) seslendim. Bu da, dilini damağına dayayıp bir delik oluşturarak oradan ses çıkarmaktır. Bu ifâde aynı zamanda bir kişiyi özel olarak çağırmak anlamına da gelir. Bu durumda, kişi sanki diliyle özel bir ses çıkararak ona işaret etmiştir. Bu şekilde yapılan davete نَقَرَى adı verilir.