Sözlük

نَفْل : Deniyor ki: Ganimetin kendisidir, yalnız, baz alınan şeyler değişik olduğundan değişik biçimde ifâde edilmektedir. Elde edilmiş, kazanılmış bir şey olduğu düşünüldüğünde ona ganimet denmektedir; başta zorunlu bir şey olmayıp Allah’ın verdiği bir bağış olduğu düşünüldüğünde ise, ona نَفْل adı verilmektedir.

Kimisi ise ganimet ile nefl arasında umum-husus (genellik-özellik) ilişkisi olduğunu söylemiş, bu anlamda ganimet, zorluk çekilsin çekilmesin, hak edilsin edilmesin, zaferden önce olsun sonra olsun ele geçirilen düşman malıdır. Nefl ise, ganimetin içinde insanın bölüşmeden önce elde ettiği şeydir.

Müslümanların savaşmadan elde ettikleri ganimettir diyenler de vardır ki, buna فَيْء adı verilir.

Ganimetler paylaşıldıktan sonra eşya ve benzerinden ayrılan şeydir, diyenler de vardır. Yüce Allah’ın şu sözü bu anlamda yorumlanmıştır: يَسْأَلُونَكَ عَنِ اْلأَنْفَالِ قُلِ اْلأَنْفَالُ لِلَّهِ وَالرَّسُولِ Sana enfâl’i soruyorlar. De ki, enfâl, Allah’a ve Resûlüne aittir; (8/Enfâl 1).

Bu âyette geçen أَنْفَال kelimesinin aslı, نَفْل yani: Vacibe ilave edilendir ki, buna نَافِلَة de denir. Allah buyurur ki: وَمِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نَافِلَةً لَكَ Geceden de kendine nafile olarak teheccüt yap (17/İsrâ 79). Şu âyet de aynı manaya işaret eder: وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلاً جَعَلْنَا صَالِحِينَ Ona da İshak’ı, üstelik bir de Yakub’u da fazladan verdik ve herbirini salih kimseler kıldık (21/Enbiyâ 72). Bu da oğlun, oğludur.

نَفَلْتُهُ كَذَا Ona fazladan verdim. نَفَلَهُ السُّلْطَانُ Hükümdar, ona öldürdüğü düşmanın üzerindekileri fazladan verdi. Yani: Onu takdir ve teşvik etmek için.

نَوْفَل ise, bağışı bol olan kişi, demektir.

اِنْتَفَلْتُ مِنْ كَذَا Şundan seçerek topladım, aldım.