Sözlük

قِرْد /Maymun, çoğulu قِرَدَة şeklinde gelir. Allah buyurur ki: وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُونُوا قِرَدَةً خَاسِئِينَ : İçinizden cumartesi günü yasağını çiğneyenleri elbette bilirsiniz. Onlara; sefil maymunlar olun, dedik (2/Bakara 65); قُلْ هَلْ أُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِنْ ذَلِكَ مَثُوبَةً عِنْدَ اللَّهِ مَنْ لَعَنَهُ اللَّهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوتَ أُولَئِكَ شَرٌّ مَكَانًا وَأَضَلُّ عَنْ سَوَاءِ السَّبِيلِ . De ki; Allah katında bundan daha kötü bir durumu size bildireyim mi? Allah kime lanet ve gazap ederek maymunlar, domuzlar, putperestler hâline sokmuşsa, işte o kimseler yer bakımından daha kötü ve doğru yoldan en çok sapmış olanlardır (5/Mâide 60).

Bazılarına göre, Yüce Allah bu âyetlerde sözü edilenlerin dış görünüşlerini maymunların suretine çevirdi. Diğer bazılarına göre ise, her ne kadar suretleri maymunlarınki gibi değilse de, Yüce Allah onların huyunu maymunların huyuna çevirdi.

قُرَاد (Kene) kelimesinin çoğulu قِرْدَان şeklinde gelir.

اَلصُّوفُ الْقَرِدُ : İç içe girmiş yün. Bu anlamdan şöyle denilmiştir: سَحَابٌ قَرِدٌ : Birbiri üzerine katlanmış bulut.

أَقْرَدَ : Yere kenenin yapıştığı gibi yapıştı. قَرِدَ : Olduğu yerde kala kaldı.

قَرَّدْتُ اْلبَعِيرَ : Devenin kenelerini aldım. Bu tıpkı şu fiil formları gibidir: قَذَّيْتُ : Göze kaçan tozu aldım, مَرَّضْتُ : Hastayı tedavi ettim. Bu kelime, aldatmayı hedefleyen iyi ilişki için istiâre edilir. Bu anlamda şöyle denir: فُلاَنٌ يُقْرِدُ فُلاَنًا : Falan kişi falanı kandırmak amacıyla ona iyi davranmaktadır. Şekil bakımından keneye benzediği için meme başına حَلَمَة denildiği gibi قُرَاد da denir.