Sözlük

وُلُوج : Kelimesi, dar yere giriş yapmaktır.

Allah buyurur ki: حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ ve deve iğne deliğinden geçinceye kadar (7/A’râf 40); ذَلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ يُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَيُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ Çünkü Allah, geceyi gündüzün içine sokar, gündüzü de gecenin içine sokar (22/Hac 61). Bu Yüce Allah’ın evreni yarattığı tabiat yasalarına dikkat çekmektedir. Bu da gecenin uzaması veya gündüzün uzamasıdır. Bu, güneşin doğuş ve batış menzillerine göre meydana gelen bir değişmedir.

وَلِيجَة ise, insanın kendi ailesinden olmayıp, kendisine dayanmak için edindiği her gizli dosttur. Bu anlamda فُلاَنٌ وَلِيجَةٌ فِي اْلقَوْمِ Falan adam topluluğun içinde bir yabancıdır. Yani onlara katılmıştır. Onlardan değildir. Bu, hem insan için hem de diğer varlıklar için kullanılabilir.

Bu manada Allah buyurur ki: أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَكُوا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ الَّذِينَ جَاهَدُوا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلاَ رَسُولِهِ وَلاَ الْمُؤْمِنِينَ وَلِيجَةً Yoksa siz hep kendi hâlinize terk olunacağınızı mı sandınız? Allah’ın, içinizden cihad edenleri ve Allah’tan, Resûlü’nden, mü’minlerden başka kimseye sığınmayan ve başkaca sığınacak bir yer aramayanları görmediğini mi (zannediyorsunuz)? (9/Tevbe 16).

Bu âyet tıpkı şu âyete benzemektedir: Allah buyurur ki: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لاَ تَتَّخِذُوا الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى أَوْلِيَاءَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَمَنْ يَتَوَلَّهُمْ مِنْكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ Ey iman edenler! Yahudileri ve Hıristiyanları dost edinmeyin. Onlar birbirlerinin dostudurlar. Sizden kim onları dost edinirse, şüphesiz o onlardan olur, (5/Mâide 51).

رَجُلٌ خُرَجَةٌ وُلَجَةٌ deyimi, çok girip çıkan adamı tanımlar.