Sözlük

فَرْش : Elbiseyi yaymaktır. Yayılan şeye فَرْش ve فِرَاش denir. Allah buyurur ki: الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ فِرَاشًا : O Rab ki, yeri sizin için bir döşek yaptı (2/Bakara 22); yani, yeryüzünü alçalttı ve onu, üzerinde kalmanın imkânsız olduğu bir tümseklikte yapmadı. فِرَاش ’in çoğulu فُرُش şeklinde gelir: وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ : Yüksek döşekler üzerindedirler (56/Vâkıa 34); مُتَّكِئِينَ عَلَى فُرُشٍ بَطَائِنُهَا مِنْ إِسْتَبْرَقٍ : Astarları atlastan yataklara yaslanırlar (55/Rahmân 54).

Binilen hayvanlara فَرْش denir: وَمِنَ الْأَنْعَامِ حَمُولَةً وَفَرْشًا : Hayvanlardan da (çeşit çeşit yarattı). Kimi yük taşır, kiminin üzerine binilir (6/En’âm 142). فِرَاش kelimesi, eşlerin her birisi için kinâye yapılır. Hz. Peygamber şöyle buyurmaktadır: اَلْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ : Çocuk yatağa aittir [Çocuk, onu doğuran kadının kocasına aittir]. فُلاَنٌ كَرِيمُ الْمَفَارِشِ : Falan kişinin hanımları iyidir. أَفْرَشَ الرَّجُلُ صَاحِبَهُ : Adam arkadaşının gıybetini yaptı ve onun hakkında kötü konuştu. أَفْرَشَ عَنْهُ : Ondan ayrıldı. فِرَاش /Kelebek: Bilinen uçan bir yaratıktır: يَوْمَ يَكُونُ النَّاسُ كَالْفَرَاشِ الْمَبْثُوثِ : O gün insanlar yayılmış pervane gibi olurlar (101/Kaari’a 4). فَرَاشَةُ الْقُفْلِ (Kilit yeri) de buna benzetilmiştir. فَرَاشَة : Kapta kalan az su.