Sözlük

رِدْف : Tabi olan. رِدْفُ الْمَرْأَةِ : Kadın kalçası. تَرَادُف : Peş peşe gelmek. رَادِف : Arkadan gelen. مُرْدِف : Başkasını geride bırakan öndeki kişi. Allah buyurur ki: فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلآئِكَةِ مُرْدِفِينَ : Rabbiniz: “Ben size birbiri ardınca bin melek ile yardım edeceğim,” diye duânızı kabul buyurmuştu (8/Enfâl 9). Ebû Ubeyde, âyette geçen مُرْدِفِينَ kelimesinin “daha sonra gelenler” anlamında olduğunu söylemekte; رَدِفَ ve أَرْدَفَ kelimelerini de anlamdaş saymaktadır. Şair de bu anlamda şöyle der:

إِذَا الْجَوْزَاءُ أَرْدَفَتِ الثُرَيَّا -185

185- Cevzâ’ (ikizler burcu), Süreyya’nın ardından geldiğinde.

Diğer bazıları ise, bu kelimeye, “Başka melekleri ardlarına koyan melekler” şeklinde anlam verirler. Böylece âyette sözü edilen mü’minler, iki bin melekle desteklenmiş demektir. Bazılarına göre de مُرْدِفِينَ sözü ile, düşmanın kalbine korku salan askerlerin önündeki melekler kastedilmiştir.

Bu kelime; مُرْدَفِين şeklinde de okunmuştur. Yani “her insanın peşine bir melek bırakıldı.” Ayrıca مُرَدِّفِين şeklinde de okunmuştur. Aslı, مُرتَدِفِينَ ’dir. Tâ, dâl harfine dağmedildi ve tâ’nin harekesi dâl’in üzerine getirildi. Al-i İmrân suresinde de şöyle buyrulmaktadır: إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ أَلَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آَلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ * بَلَى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هَذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آَلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ : O zaman sen mü’minlere: “Rabbinizin, size, indirilmiş üç bin melek ile yardım etmesi, size yetmez mi?” diyordun * Evet, sabreder, korunursanız; onlar hemen şu dakikada üzerinize gelseler, Rabbiniz size nişanlı beşbin melekle yardım eder (3/Âl-i İmran 124-125).

أَرْدَفْتُهُ : Onu atın terkisine/arkama bindirdim. رِدَاف : Binilen terki. دَابَّةٌ لاَ تُرَادِفُ وَلاَ تُرْدِفُ : Terkiye bineni/binicinin arkasına bineni kabul etmeyen hayvan; جَاءَ وَاحِدٌ فَأَرْدَفَهُ آَخَرُ : Biri geldi, onun peşinden de başka biri; أَرْدَافُ الْمُلُوكِ : Kralların yerine geçenler.