ا ب ي (ÊBY)
إبَاء : Şiddetle karşı çıkmak/asla kabul etmeye yanaşmamaktır. Öyleyse, her ibâ’, karşı koymaktır, ama her karşı koymak, ibâ’ değildir. Yüce Allah buyurur: وَيَأْبَى اللّهُ إِلاَّ أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ : Allah, Nurunun tamamlanmamasını asla kabul etmez (9/Tevbe 32); وَتَأْبَى قُلُوبُهُمْ : ve kalpleri şiddetle karşı koyar (9/Tevbe 8); أَبَى وَاسْتَكْبَرَ : Asla kabul etmeye yanaşmadı ve büyüklendi (2/Bakara 34); إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى : İblîs hariç; (O,) şiddetle karşı çıktı (20/Tâhâ 116). Bir hadiste; كُلُّكُمْ فِي اْلَجَنَّةِ إلاَّ مَنْ أبَى : Hepiniz cennettesiniz; şiddetle karşı koyan hariç, denmektedir. Bu bağlamda zulme dayanamayan adama رَجَلٌ أبِىٌّ denir. أبَيْتَ الضَيْرَ تأْبَى ifâdesi de bu anlamdadır. Hayvanın, içine yaban koyununun bevli/sidiği karışmış bir suyu içtiğinden, su içmeme hastalığına yakalanan hayvanın bu hâlini anlatmak için تَيْسٌ آبَى ve عَنْزٌ أبْوَاءُ deyimleri kullanılır.