خ ط ب (ḢŦB)
H-t-b
خَطْب مُخَاطَبَة تَخَاطُب kelimeleri bir sözü tekrar etmeyi anlatırlar. خُطْبَة ile خِطْبَة kelimeleri de bu köktendir. Şu farkla ki; خُطْبَة vaaz etmeğe tahsis edilirken, خِطْبَة ise, bir kadına talip olduğunu dile getirmeye hasredilmiştir. Allah buyurur ki: وَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا عَرَّضْتُمْ بِهِ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاء Bu durumdaki kadınlara ima yolu ile evlenme teklif etmenizin ya da bu arzuyu içinizden geçirmenizin hiçbir sakıncası yoktur (2/Bakara 235).
خِطْبَة aslı, kişinin kadına evlilik teklif ederken içinde bulunduğu hâli anlatır. Tıpkı oturma şekli veya hâlini anlatan جِلسَة ve قِعْدَة kelimeleri gibi. خُطْبَة mastarından خَاطِب ve خَطِيب isimleri türetilirken خِطْبَة mastarından sadece خَاطِبٌ ismi türetilebilmektedir. Her ikisinin kök fiili خَطَبَ şeklindedir.
خَطْب kelimesi, birçok karşılıklı konuşmanın yapılması gereken büyük, önemli konu demektir. Allah buyurur ki: فَمَا خَطْبُكَ يَا سَامِرِيُّ Ey Samiri, peki senin amacın neydi? (20/Tâhâ 95); فَمَا خَطْبُكُمْ أيُّهَا الْمُرْسَلُونَ O hâlde işiniz nedir ey elçiler (51/Zâriyât 31).
فَصْلُ الْخِطَابِ ise, her tür ihtilâf ve tartışmayı sona erdiren etkili söz demektir.