خ ب ل (ḢBL)
H-b-l
خَبَال canlılarda görülen bir bünye bozulması olup onu deliliğe, akıl ve düşünceye zarar veren hastalığa yol açan bir rahatsızlık hâlidir. Buna خَبَلٌ خَبْلٌ ve خِبَال denmektedir. Ayrıca fiil olarak خَبَلهُ ve خَبَّلَهُ formları kullanılır. İsmi fâil olarak bu işi yapana da خَابِل denmektedir. Bunun çoğulu ise, خُبْل şeklindedir. رَجُلٌ مُخَبَّل deyimi de çılgın, aptal, aklı/kafası karışık adam demektir. Allah buyurur ki: يَا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَتَّخِذُوا بِطَانَةً مِنْ دُونِكُمْ لاَ يَأْلُونَكُمْ خَبَالاً Ey mü’minler, kendinizden başkasını sırdaş ve dost edinmeyiniz. Sizden hiçbir kötülüğü esirgemezler (2/Ali-İmran 118); مَا زَادُوكُمْ إِلاَّ خَبَالاً Size bozgunculuktan başka bir katkıları olmazdı (9/Tevbe 47).
Hadiste: مَنْ شَرِبَ اْلخَمْرَ ثَلاَثًا كَانَ حَقًّا عَلَى اللهِ تَعَالَى أنْ يُسْقِيَهُ مِنْ طِينَةِ اْلخَبَالِ Kim üç kere içki içerse, Yüce Allah’ın ona habal çamurunu içirmesine müstahak olur denmiştir.
Züheyr şöyle der:
هُنَالِكَ إِنْ يَسْتَخْبِلُوا اْلمَالَ يَخْبَلُوا
134- Orada malı bozmaları istenirse, bozarlar.
Yani: Onlardan, develerinin bir kısmını bozmaları istenirse, bunu yaparlar.