Sözlük

جَرْح kelimesi [kesici veya zedeleyici bir vuruş veya kesme sonucu] deride meydana gelmiş kanayan yarık/zedelenmedir. Bu anlamda جَرَحَهُ جَرْحًا denmektedir. Yaralı kişiye de جَرِيح ve مَجْرُوح denir. Allah buyurur ki: وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ ...ve yaralamalarda da karşılıklılık (kısas) ilkesi geçerlidir (5/Mâide 45). Şahidin şahitliğini zedelemeye de bu açıdan benzerliğinden dolayı جَرْح adı verilmiştir. Avlanmada kullanılan köpek, pars ve kuşlara da جَارِحَة adı verilir; çoğulu, جَوَارِح ’tir.

Bu adlandırma, ya onların yaralamalarından ya da kazanmalarından kaynaklanır. Allah buyurur ki: وَمَا عَلَّمْتُمْ مِنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِينَ Öğreterek yetiştirdiğiniz avcı hayvanların sizin için tuttuklarından (5/Mâide 4). Organizmanın çalışarak kazanç elde eden organları da bu iki anlamdan biri kastedilerek جَوَارِح diye isimlendirilmiştir.

اِجْتِراَح ise, günâh kazanmadır; aslı جِرَاحَة ’dır; nasıl ki, اِقْتِرَاف da قَرَفَ الْقََرْحَة deyiminden alınmış olup yaranın iyileşmesi üzerine kabuğunun kalkması anlamına gelmektedir. Allah buyurur ki: أًمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءَّ Yoksa kötülükleri işleyenler kendilerini inanıp iyi ameller işleyenlerle bir tutacağımızı mı sandılar? (45/Câsiye 21).