Sözlük

د و م (D̃WM)

D-v-m

دَوَام ’ın kök anlamı sükûndur/durağanlıktır. دَامَ اْلمَاءُ : Su durdu/sakinleşti. “ نُهِىَ أَنْ يَبُولَ اْلإنْسَانُ فِي اْلمَاءِ الدَّائِمِ : İnsan, durgun suda idrar yapmaktan nehyedilmiştir.” أَدَمْتُ اْلقِدْرَ وَدَوَّمْتُهَا : Tencerenin kaynamasını su ile durdurdum. Bir şeyin üzerinden uzun zaman geçince, دَامَ الشَّيْءُ denir. Allah buyurur ki: وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ : Aralarında bulunduğum sürece onlara tanıktım (5/Mâide 117); إِلاَّ مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَآئِمًا : Devamlı olarak başına dikilmedikçe (3/Âl-i İmran 75); إِنَّا لَنْ نَدْخُلَهَا أَبَدًا مَا دَامُوا فِيهَا : Onlar orada olduğu sürece biz oraya asla girmeyiz (5/Mâide 24). Bu kökten دُمْتَ تَدَامُ formu gelir. دِمْتَ تَدُومُ şeklinde de telâffuz edilmektedir; tıpkı مِتَّ تَمُوتُ gibi. دَوَّمَتِ الشَّمْسُ فِي كَبَدِ السَّمَاءِ : Güneş göğün ortasında döndü. Şair şöyle der:

وَالشَّمْسُ حَيْرَى لَهَا فِي اْلجَوِّ تَدْوِيمُ -164

164- Güneş, gök ortasında durmakta; boşlukta gidip gelmektedir.

دَوَّمَ الطَّيْرُ فِي اْلهَوَاءِ : Kuş göğe yükselip döndü. اِسْتَدَمْتُ اْلأَمْرَ : İşte teenni ile hareket ettim [acele etmedim]. اَلظِّلُّ الدَّوْمُ : Sürekli olan gölge. الدِّيمَة : Günlerce devam eden yağmur.

Kur'an'da geçtiği ayetleri gör →