Sözlük

دَرَسَ الدَّارُ : Evin/yurdun izi kaldı. Bir şeyin izinin kalması, söz konusu şeyin yok olmasını gerektirir. Bundan dolayı دُرُوس , yok olmak/silinmek diye açıklanmıştır. دَرَسَ الْكِتَابُ : Kitap yok oldu/silindi, sözü de bu anlamdadır. دَرَسْتُ اْلعِلْمَ : İlmi ezberlemek suretiyle izini elde ettim. Bilginin elde edilmesi, sürekli okumakla gerçekleştiğinden bu tür okuma da دَرْس sözcüğüyle ifâde edilir.

Allah buyurur ki: وَدَرَسُوا مَا فِيهِ : Onlar Kitab’dakini sürekli okuyorlardı (7/A’râf 169); كُونُوا رَبَّانِيِّينَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُونَ الْكِتَابَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُونَ : Öğrettiğiniz Kitap ve okuduğunuz şeyler gereğince Rabba hâlis kullar olun! (3/Âl-i İmran 79); وَمَا آتَيْنَاهُمْ مِنْ كُتُبٍ يَدْرُسُونَهَا : Biz onlara okuyacakları bir Kitap vermemiştik (34/Sebe’ 44); وَلِيَقُولُوا دَرَسْتَ : “Sen ders almışsın” demeleri için (6/En’âm 105). Âyetteki دَرَسْتَ sözü, دَارَسْتَ şeklinde de okunmuştur. Buna göre sözün anlamı şöyle olur: Sen Kitap ehliyle komşuluk yapmışsın.

Bazıları وَدَرَسُوا مَا فِيهِ (7 /A’râf 169) sözüni; Kitab’dakiyle amel etmeyi terk ettiler, şeklinde yorumlamışlardır. Bu anlam şu sözden gelmektedir: دَرَسَ الْقَوْمُ اَلْمَكَانَ : Yani, toplum, mekânın izini eskitti. دَرَسَتِ اْلمَرْأَةُ : Kadının hayızlı olmasından kinâyedir [yani, kadın hayız gördü]. دَرَسَ اْلبَعِيرُ : Devede uyuz izi oluştu.