زفر (zefera) fiili temel olarak "nefes alıp vermek, iç çekmek, hırıltılı nefes çıkarmak" anlamlarına gelir. Özellikle derin ve zorlanarak alınan veya verilen nefesi ifade eder.

Lisânü'l-Arab'dan Örnek:
"الزَّفيرُ: إِخْراجُ النَّفَسِ مِنَ الْجَوْفِ بِقُوَّةٍ." (Ez-zafîr: Nefesi içeriden kuvvetlice çıkarmaktır.)

Aynı kökten gelen الزَّفير (ez-zafîr) kelimesi, "cehennemin derin ve hırıltılı sesi" olarak da kullanılır. Bu kullanım, nefes alıp vermenin zorluğunu ve şiddetini cehennemin dehşet verici sesiyle ilişkilendirir.

Lisânü'l-Arab'dan Örnek:
"وَزَفيرُ النّارِ: صَوْتُها." (Ve narın zafîri: Onun sesidir.)

Kökenin türevleri, üzüntüden veya zorluktan dolayı iç çekme, inleme anlamlarına da gelebilir.

Lisânü'l-Arab'dan Örnek:
"زَفَرَ الرَّجُلُ: تَنَفَّسَ تَنَفُّسًا شَدِيدًا مِنْ هَمٍّ أَوْ غَيْرِهِ." (Erkek zefere: Bir kederden veya başkasından şiddetli bir nefes aldı.)
Kur'an-ı Kerim'den Kullanım Örneği:
هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَاءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَلَئِنْ قُلْتَ إِنَّكُمْ مَبْعُوثُونَ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ هَذَا إِلَّا سِحْرٌ مُبِينٌ (Hud Suresi, 7)
Bu ayette doğrudan 'زفر' kökü geçmez. Ancak kök, bazı hadislerde cehennem ehlinden bahsedilirken zorlu nefes alıp vermeyi ifade etmek için kullanılmıştır. Özellikle Cehennem ehlinin zorla nefes alıp vermesi, iç çekmesi anlamında "لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ" (Onların içinde bir zafeer ve bir şehik vardır) ifadesi kullanılır. (Şehik içe çekme, Zafir dışa verme)
Klasik Arap Edebiyatından Kullanım Örneği:
Şair Imru' al-Qais (امْرُؤُ الْقَيْس)'in bir şiirinde şöyle bir dize geçer:
وَإِنَّكَ إِذْ تَلْقى صَدِيماً بِلِقْوَةٍ ** تُزَفِّرُ أَدْراساً وَلَمْ تَتَكَلَّمِ
Bu dize, zorlukla nefes alıp vermeyi, iç çekmeyi çağrıştırır.

Sözlük

ز ف ر (ZFR)