Sözlük

غَبَن : Bir tür gizlilikle, arkadaşınla arandaki bir muâmelede ona zarar vermendir/onu dolandırmandır. Eğer söz konusu bu zarar bir mal konusunda ise غَبَنَ فُلاَنٌ /Falan kişi aldattı; eğer bir düşünce konusunda ise غَبِنَ فُلاَنٌ /Falan kişi zayıf düştü, denir. Bir şeyden gafil olup bunu bir zarar olarak kabul ettiğinde; غَبِنْتُ كَذَا غَبَنًا dersin.

يَوْمُ التَّغَابُنِ : Kıyamet günüdür; çünkü şu âyetlerde işaret edilen alış-verişteki zarar o günde ortaya çıkar: وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاةِ اللَّهِ : İnsanlardan öylesi vardır ki; kendisini Allah’ın rızasına satar (2/Bakara 207); إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ : Allah, mü’minlerden, canlarını ve mallarını, kendilerine cennet vermek üzere satın almıştır (9/Tevbe 111); إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلًا : Allah’a verdikleri sözü ve yeminlerini az bir paraya satanlar (3/Âl-i İmrân 77). Kıyamet gününde insanlar, hem yapmadıkları alış-verişten hem de ondan elde ettiklerinden neleri zarar ettiklerini öğreneceklerdir.

Birilerine يَوْمُ التَّغَابُنِ ile ilgili soru sorulmuş, o da şöyle cevap vermiştir: O günde eşya, insanlara dünyadaki ölçülerinden farklı bir şekilde görünecektir. Müfessirlerden kimi de şöyle demiştir: غَبْن kelimesinin kök anlamı, bir şeyi gizlemektir. Fetha ile غَبَن ; bir şeyin gizlendiği yerdir. Nitekim şair şöyle der:

وَلَمْ أَرَ مِثْلَ الْفِتْيَانِ فِي غَبَنِ الْ *** أَيَّامِ يَنْسَوْنَ مَا عَوَاقِبُهَا -338

338- Günleri ziyan etmekte gençler gibisini görmedim. O günlerin sonunda nelerin geleceğini unutuyorlar.

Gizlendikleri için, uyluk ve dirseklerin iç kısmı gibi katlanan bütün organlara مَغَابِن denir. Kadın için إِنَّهَا طَيِّبَةُ الْمَغَابِنِ /Onun katlanan (koltuk altları gibi) organları hoştur/temizdir, denir.