Sözlük

تِجَارَة : Sözcüğü, kâr etmek amacıyla sermayeyi kullanmaktır. تَجَرَ يَتْجُرُ تَاجِرٌ تَجْرٌ aynen صَاحَبَ ve صَحْبٌ gibidir (Dilciler) derler ki: Arap literatüründe bu kelimeden başka تَاء harfinden sonra جِيمْ harfinin geldiği görülmemiştir.

تُجَاه kelimesine gelince bunun aslı وِجَاه şeklindedir. تَجُوبُ fiilindeki Tâ ise, muzari fiilinin tâ’sıdır. Allah buyurur ki: هَلْ أَدُلُّكُمْ عَلَى تِجَارَةٍ تُنْجِيكُم مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ Sizi acı bir azaptan kurtaracak ticareti size göstereyim mı? (61/Saf 10); Cenab-ı Allah buradaki ticareti, bundan sonra gelen âyetin sonuna kadarki beyanat ile açıklamıştır:

تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ Allah’a inanır.. (61/Saf 11). اِشْتَرَوُا الضَّلاَلَةَ بِالْهُدَى فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ İşte onlar o kimselerdir ki, hidâyet karşılığında sapıklığı satın aldılar da, ticaretleri kâr etmedi (2/Bakara 16); إِلاَّ أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ Karşılıklı anlaşmaya dayalı ticaret yolu ile yiyiniz (4/Nisâ 29). تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيرُونَهَا بَيْنَكُمْ Yalnız aranızda peşin bir alış-veriş olursa bu işlemi yazıya geçirmemenizin sakıncası yoktur (2/Bakara 282).

İbnu’l-Ârâbi der ki: فُلاَنٌ تَاجِرٌ بِكَذَا ifâdesi, falan şu işin ustasıdır, onun kazançlı tarafını bilir, demektir.