MEÂLİ:
21- Bize kavuşacaklarını ümit etmeyenler. «Üzerimize melekler indirilseydi ya, ya da Rabbimizi görmeli değil miydik» derler. And olsun ki onlar kendi kendilerine büyüklük tasladılar da azgınlık ve taşkınlıkta hayli ileri gittiler.
22- Melekleri görecekleri gün, evet o gün suçlu günahkârlara hiçbir müjde (haberi) yoktur. Melekler de «(müjde haberi size) iyice yasak, yasak! » diyecekler.
23- Onların işlediği her ameli karşılayıp dağılmış toz haline getiririz.
24- O gün Cennetlik olanlar en hayırlı eyleşecek, en güzel dinlenecek yerdedirler.
PEYGAMBERE VE ÂHİRETE İNANMAYANLAR
«Bize kavuşacaklarını ümit etmiyenler: «Üzerimize melekler indirilseydi ya, ya da Rabbimizi görmeli değilmiydik» derler.. »
Akıl ve idrâkleriyle değil, hisleriyle değerlendirme yapan putperestler, Allah’ı kemal sıfatlarıyla bilmez, sadece büyük bir kudret olduğunu tahmin ederlerdi. O bakımdan gaybe pek inanmazlar, âhiret diye ikinci bir hayatın başlayacağına aslâ ihtimal vermezlerdi. Yahudilerden Samirî’nin Allah’ı maddeleştirmeye özendiği gibi, müşrikler de birden fazla put yapıp tanrı inancını iyice basitleştirerek temelinden yıktılar. Kendileriyle en büyük ilâh arasında vasıta ve yaklaştırıcı olarak putları seçip bağlandılar. O bakımdan aralarından bir adamın peygamber seçilip görevlendirilmesine bir türlü akılları yatmadı ve Hz. Muhammed’i (A. S. ) kabule yanaşmadılar. Uydurdukları yalan ve iftiralar sonuç vermeyince, onun peygamberliğini belgeliyecek iki ayrı istekte bulundular: Meleklerin kendilerine ayan-beyân indirilmesi veya Rablerini gözleriyle görmelerine imkân verilmesi..
Şüphesiz ki bu iki istek de hissin şekle ve maddeye bağlı kalışının ayrı bir misali ve açık bir tezahürüdür. Bununla beraber kendileri de bu iki hususun gerçekleşebileceğine inanmıyorlardı, ne var ki Hz. Muhammed’i (A. S. ) âciz duruma getirmeyi ve Ona olan ilgi ve temayülleri zayıflatmayı plânlıyorlardı.
Yaratılan yaratanı, sınırlı ve fâni olan sınırsız ve baki olanı nasıl görebilir? Kur’ân’da belirtildiği gibi, gözler O’nu idrâk edemez.
Meleklere gelince: Onlar nurdan yaratılmışlardır. Baş gözüyle onları görmek mümkün değildir. Çünkü biz ancak boşlukta yer tutan varlıkları görebiliriz. Bunlar da katı, sıvı ve gaz halinde bulunurlar. Melek ve ruh ise bu üç varlığın dışında kalır. O bakımdan görmemiz mümkün olmaz.
İNKÂRCILAR MELEKLERİ GÖRÜNCE
«Melekleri görecekleri gün, evet o gün suçlu günahkârlara hiçbir müjde (haberi) yoktur.. »
İnkârcılar ancak ölüm anında veya kıyâmet gününde melekleri görebilirler; ama neden sonra; sorumluluk, iş ve ibâdet dönemi sona ermiş, hesap ve karşılıkların verileceği güne adım atılmıştır. Melekler onlara, kötü amellerine, inkâr ve tuğyanlarına karşı ceza olacak bir haberle seslenirler: «(Müjde haberi size) iyice yasak, yasak» derler. Çünkü onlar, o zâlimler en güzel haberleri veren, en doyurucu müjdelerle seslenen Peygamber’e (A. S. ) inanmamışlar, üstelik Ona yalan ve iftira atmaktan da çekinmemişlerdi. Böylece cezâ amelin cinsinden hazırlanıyor, yani kişinin kendi Cennet ve Cehennemini beraberinde getirdiği hikmeti ortaya çıkıyor.
İŞLER VE AMELLER İMAN VE NİYETE GÖRE DEĞERLENDİRİLİR
«Onların işlediği her ameli karşılayıp dağılmış toz haline getiririz. »
Hukukta da böyledir: «Bir işten maksat ne ise hüküm ona göredir. » Kur’ânʹda ise bu genel kurala sık sık temas edilmektedir. Ancak bu tekrarlar yer aldığı konuya göre bize ışık tutmakta ve düşünce ufkumuzu biraz daha genişletmektedir.
Bu kurala göre: Kişilerin işlediği bütün iş ve amellerin tek değer ölçüsü, imân ve niyettir. O halde amaç ve niyeti şan ve şöhret olan bir sanatçı, bir ilim adamı, bir âbit veya hayırsever kimsenin, yaptığı işe karşılık âhiret gününde bir mükâfat beklemeye elbetteki hakkı yoktur. Çünkü o, o işi yaparken ne âhireti, ne Allah’ın rızasını, ne de uhrevî mükâfatı düşünmüştü. Tek amacı, dünyada şöhrete erişmekti. O halde yaptığı iş ve hizmetinin karşılığını dünyada niyetine uygun almış bulunuyor. Bu bakımdan onun düşünmediği, inanmadığı ve üstelik istemediği bir âhiret mükâfatını bizim mutlaka ona lâyık görmemizin makul ve makbul bir yanı var mıdır? Bol keseden cömertlik edip din ve Allah adına elimizde hiçbir delil yokken hüküm vermemiz, hem dine ve Allahʹa hakarettir, hem de o inanmayan kişi adına gereksiz bir gayretkeşliktir.
Sonuç olarak temelinde imân, mayasında Allah rızası bulunmayan hiçbir iş ve amel uhrevî mükâfata lâyık değildir. Çünkü öylesi mükâfatını dünyada almış bulunuyor.
Ayetler arasında bağlantı
Yukarıdaki âyetlerle, inkârcı sapıkların işlediği amellerin Allah yanında hiçbir değer taşımıyacağı ve bütünüyle toz olup dağılacağı konu edik di. Her amelin iman ve niyete, amaç ve maksada göre karşılık göreceği açıklandı.
Aşağıdaki âyetlerle, kıyâmet gününün kâfirler aleyhine pek sıkıntılı ve üzücü olacağı hatırlatılıyor. Bunun için dünyada sağlam imânın, İlâhî rızaya uygun niyetin, ahlâklı dindar iyi arkadaşın lüzum ve önemine dikkatler çekilerek kısa ömrümüzü nasıl değerlendirmemiz gerekiyorsa ona göre bir ölçü veriliyor.