MEÂLİ:
10- And olsun ki, sizi yeryüzüne yerleştirdik ve orada sizin için geçim yollarını yaratıp düzenledik. Ne de az şükrediyorsunuz!
YERYÜZÜNÜN YAŞANIR HALE GETİRİLMESİ
«Ve orada sizin için geçim yollarını yaratıp düzenledik. »
Üç veya dört milyar yıl önce yaratıldığı tahmin edilen yeryüzünün bugünkü duruma gelmesi, hiçbir yönüyle tesadüf eseri değildir ve olamaz. İnsan ve diğer canlıların yaşaması için bütün şartları plânlı, proğramlı ve düzenli şekilde kendinde taşıyan bu ihtiyar küre, dağıyla, ormanıyla, yeraltı ve yerüstü kaynaklarıyla, hava ve suyuyla sınırsız bir kudretin, yüksek hikmet sâhibi bir varlığın eseri olduğunu anlatıyor. Çünkü bilimsel açıdan bakıldığında da dünyanın oluş şekli, her yönüyle mükemmel bir plân ve proğramın neticesi olduğunu gösterir. Yanardağların, denizlerin, akarsuların ve esen rüzgarların, yağan yağmurların yeryüzünü şekillendirmede illiyet prensibi doğrultusunda birer âmil olduğunda şüphe yoktur.
Jeolojik dört veya beş devre içinde milyarlarca yıl geçtikten ve İlâhî plân insan ve canlıların rahat yaşamasına yöneldikten sonra bugünkü mükemmel yerküre vücut bulmuştur.
Güneş’le olan ilgisinde, atmosfer tabakasının kalınlığında ve taşıdığı çeşitli gazlarda; dörtte üçünün denizle kaplı olmasında; yeraltında oluşan petrol, kömür ve diğer madenlerde; yerkabuğunun oluşmasında ve taşıdığı çeşitli fosillerde akıllara durgunluk verecek en ince hesaplar, kimyasal ve fiziksel kanunlar, sonra da yüce amaçlar ve şaşmayan proğramlar hâkimdir. Bunca açık belgeleri, düzenlemeleri ve yükletilen proğramları görmemek, anlamamak mümkün müdür?
İşte bütün bu fevkalâde plân ve proğramların taşıdığı sayısız nimetleriyle yeryüzü, insan için elverişli şartlarla yaratıldığına delâlet ediyor. Her şeyde mutlak bir nizam, her yanında mükemmel bir denge kendini göstermektedir. Hepsi de insan aklına seslenmekte, O yüce ve sonsuz kudretin karşısında secdeye kapanmamızı ilhâm etmektedir.
Kurʹânʹda ilgili âyetle bu hakikatin ana fikri verilerek insan aklı kamçılanmakta ve düşünebilen herkesin harekete geçmesi istenmektedir: «And olsun ki sizi yeryüzüne yerleştirdik ve orada sizin için hayat ve geçim yollarını yaratıp düzenledik. Ne de az şükrediyorsunuz! »
Bu âyetle, ilmin imanla birleşip aklın eşliğinde Yüce Yaratanʹın varlığına, birliğine, kudretinin sınırsızlığına delâlet eden milyonlarca belgeleri iyice incelemeleri; eserden hakikî müessire geçiş sağlamaları insanlara ilham edilerek düşünce ufukları genişletiliyor.
İlimle imân için hareket noktası olarak iki temel bilgi sunuluyor: Yeryüzünün bugünkü şekliyle düzenlenip hazırlanması ve insan hayatına yarayan nesnelerin çok ölçülü ve proğramlı biçimde yaratılıp belli kanunlara bağlanması.. Böylece besleyici, sağlığı koruyucu protein, vitamin ve diğer gerekli mineralların, ilgili bulunduğu türün devamıyla sürüp gelmesi sağlanarak insanın hizmetine terkedilmiştir.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıdaki âyetle İlâhî kudret ve lütfun birçok inceliklerini kendinde taşıyan yeryüzünün yaratılışına ve hayat için elverişli şartların düzenlendiğine dikkat çekilerek akla yardımcı bilgiler verildi.
Aşağıdaki âyetlerle, bütün bu nimetlere lâyık görülen insanın çok değerli bir canlı olarak yaratıldığı hatırlatılıyor; ayrıca olgunlaşıp yaratıcı kudreti kendinde taşıyan Allahʹı bilip tanıması için her türlü bilgi ve belgenin kusursuz ölçü ve anlamda sergilendiğine atıfta bulunuluyor. Sonra da insanın yaratılışındaki asıl hikmetin gereği olarak nefis ve şeytan gibi onu aşırılığa sürükleyen, doğru yoldan sapmasına neden olabilen iki itici kuvvetle başbaşa bırakıldığı, onların tesir alanında bir ömür tüketmemek için yardımcı olarak akıl, idrâk gibi yeteneklerle birlikte kitap ve peygamber gönderildiği bildiriliyor ve bütün bunların biraraya getirilerek karşılaştırılmasının hayat dengesiyle çok yakından ilgili bulunduğuna işâret ediliyor.