MEÂLİ:
89- Zekeriyâ’yı da an, hani bir vakit o, «Rabbim, beni tek başıma bırakma; sen ki vârislerin en hayırlısısın» diyerek Rabbına duâ edip yalvarmıştı.
90- Onun duâsını kabul ettik de Yahyâʹyı kendisine bağışladık; eşini de (gebe kalmaya) elverişli duruma getirdik. Şüphesiz ki onlar hayırlı işlerde birbirleriyle yarışıyorlar, ümit besleyerek için için saygı duyup korkarak bize duâ ediyorlardı. Hem bize içten derin saygı duyup (kalpleri) ürperenlerdi onlar..
91- İffet ve namusunu gerektiği gibi koruyan o kadını (Meryemʹi) de an ki, biz ona ruhumuzdan üfledik; kendisini de, oğlunu da âlemlere açık bir âyet (belirgin bir muʹcize) yaptık.
ZEKERİYA PEYGAMBER (A. S. )
«Zekeriyaʹyı da an; hani bir vakit o, «Rabbim, beni tek başıma bırakma; sen ki vârislerin en hayırlısısın» diyerek Rabbına duâ edip yalvarmıştı.. »
Zekeriya (A. S. ) kıssasına hem Âl-i İmrân, hem de Meryem sûrelerinde geniş yer verilmiş ve gereken açıklama yapılmıştır. Burada ise, peygamberlerin bazı vasıfları ve karşılaştıkları önemli olaylar birer teselli ve öğüt anlamında nakledilirken, Zekeriya Peygamber kıssasına kısaca dokunulmakta ve değişik bir anlatımla onun özellikleri ve duâsının kabulüne neden olan hususlar şöyle açıklanmaktadır:
1- Allah’a büyük bir ümitle bağlı bulunuyorlardı..
2- Kendisi ve eşi hayırlı işlerde yarışıyorlardı..
3- İçlerini ve dışlarını Allah korkusuyla disipline edip düzenli bir hayat yaşıyorlardı..
4- Her ikisi de içlerinde derin saygı duyarak Allahʹın yüce kudreti karşısında korkup ürperiyorlardı..
Buna mükâfat olarak, -kendisi hayli yaşlı, eşi de kısır olmalarına rağmen- Allah (c. c. ) Yahya Peygamberi onlara bağışladı. (Bilgi için bak: Meryem Sûresi: 1-15. âyetlerin tefsiri)
Zekeriya kıssasının bu safhasıyla, Hz. Muhammed’in (A. S. ) İslâmiyet ve ümmeti hakkındaki dileklerinin kabul olunduğuna; yakın gelecekte İslâmʹın önce Arap Yarımadasıʹnı fethedeceğine işâret edilmekte, sonra da kıtalar üzerine yayılacağı dolaylı şekilde haber verilmektedir.
Böylece mutlu günlerin yaklaştığı müjdelenerek sabır tavsiye edilmekte ve teblîğ, irşat hizmetinin sürdürülmesi istenmektedir.
Ayrıca kıssada bütün mü’minleri ilgilendiren bir incelik söz konusudur. Şöyle ki: Duânın kabulüne neden olan dört husus her çağda, her mü’min için geçerli bir sünnettir. Kur’ân’da nakledilen bu ve benzeri olaylarla sünnetullahın ölçüleri sergileniyor ve müʹminlere yol gösteriliyor.
İFFET VE NAMUS SİMGESİ MERYEM
«İffet ve namusunu gerektiği gibi koruyan o kadın (Meryem)i de an ki, biz ona ruhumuzdan üfledik; kendisini de, oğlunu da âlemlere açık bir âyet (belirgin bir muʹcize) yaptık. »
Yine Âl-i İmrân, Nisa ve Meryem sûrelerinde Hz. Meryem hakkında geniş açıklama yapılmıştır. (Bilgi için bak: Meryem Sûresi: 16-34. âyetlerin; Nisâ Sûresi: 171. âyetin; Âl-i İmrân sûresi: 59. âyetin tefsiri) Burada ise, Mekke’de çok ağır şartlar altında sıkıntılı günler geçiren Müslüman hanımlar teselli edilmekte ve taklîde lâyık örnek bir kadın misal verilmektedir. İmân, namus, iffet, doğruluk, hakka bağlılık ve gönül yatışkanlığıyla ibadet gibi güzel vasıfların bir kadını ne kadar ünlü ve bahtiyar bir düzeye getirdiğine özellikle parmak basılmaktadır.
Meryem’in bakire olduğu halde Melek Cebrâilʹin nefhasıyla İsaʹya (A. S. ) gebe kaldığı ve İsa (A. S. )ın babasız doğduğu birer muʹcize mahiyetinde belirtilerek, bu gibi olağanüstü olayların mevcut ve câri kanunlarla izahının mümkün olamıyacağı hatırlatılıyor. Aynı zamanda Âdem Peygamber’in ilk insan olarak anasız, babasız yaratıldığına benzer bir durumun İsa (A. S. ) hakkında tecelli ettiğine atıf yapılıyor.
İsa Peygamberʹin (A. S. ), büyük bir hayat ve enerji kaynağı olan Melek Cebrâilʹin üflemesiyle vücut bulması, bir bakıma âhireti unutup kendilerini tamamen dünya saltanatına veren İsrâil oğulları yapısında bozulan denge ve düzeni yeniden kurmaya yönelik bir hikmeti yansıtmaktadır. Çünkü yaratılışı gereği, İsa (A. S. )ın yüzü bütünüyle âhirete yönelik bulunuyordu. Yahudilerin ise, o dönemlerde de yüzleri olduğu gibi dünyaya çevrili idi. Böylece İsa (A. S. )ın onlara peygamber olarak gönderilmesinin, dünyaları ile âhiretleri arasında bozulan bu dengenin sağlanmasıyla ilgili olduğu kendiliğinden anlaşılmaktadır. (Bilgi için bak: Tahrîm Sûresi: 12. âyetin tefsiri)
Sonuç olarak:
Buraya kadar isimleri anılan peygamberler ve onlarla ilgili kıssalar, müʹminlere yeni bilgiler vermekte, yönlendirici mesajlar taşımaktadır; şöyle ki:
a) Peygamberler de hastalığa yakalanabilirler. Asıl şifayı veren ise Allah’tır. O takdirde başımıza bir hastalık gelip çatınca, hem tedavi yollarını aramamız, hem de hakiki şifayı Allah’tan beklememiz gerekmekte dir. Zira Eyyub Peygamber’in yakalandığı cilt hastalığından kurtulmak için bu iki yola başvurduğu kesindir. Yerden fışkıran ve maden suyu olduğu tahmin edilen suda yıkanması, tedavi yollarından birini öğretmektedir. Diğer yandan Eyyub Peygamberʹin Allahʹtan şifa ve rahmet dilemesi, Allah’ın şifa kaynağı olduğunun bir başka delilidir.
O halde üzücü bir hastalığa yakalanan müʹminler şu iki şeye başvurmakla emrolunmuşlardır: Allah’a yönelip O’ndan şifa ve rahmet dilemek ve arkasından tedavi yollarını sorup öğrenmek, uzman doktora gidip bilgi almak.. Bunun dışına çıkıp şu üfürükçüye, bu muskacıya, şu cinciye ve bu büyücüye gitmek şifa yerine hastalık getirir; sevap yerine insanı büyük günahlara sokar.
b) Zünnûn kıssası bize şu inceliği öğretmektedir: İman edip Allah yolunda yürüyen bir mü’min, mürşit ve dâî, sabırsızlık gösterir de yanlış bir harekette bulunursa, çetin bir sınav ile karşı karşıya bırakılır. Kişi peygamber de olsa, bu İlâhî sınav ve uyarıdan kendini kurtaramaz.
c) Zekeriya kıssası, bize şu mesajı vermektedir: Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerin, gereken tedavi yollarına başvurmakla beraber, her şeyin dizginini kendi kudret elinde tutan Allah’a yönelip hayırlı, salih bir evlât istemeleri en uygun çaredir. Bunun dışında şu ve bu muskacı ve üfürükçüden, büyücü ve cinciden medet ummak, onların yardımını istemek hem büyük günahlardan biridir, hem de İlâhî gazaba sebep olan bir ölçüsüzlüktür.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıda geçen âyetlerle, Zekeriya ve Meryem kıssalarından öğüt alınacak bir-iki safhaya yer verildi.
Aşağıdaki âyetlerle, peygamberlerin kıssalarından anlaşıldığı üzere, semavî dinlerin hepsinin esasta birleştiği; hepsinin de Tevhid İnancı’nı teblîğ ettiği konu edinilmektedir. İnsanların aşırı taassubu ve cehaletleri yüzünden bölünmelerin meydana geldiği ve böylece Tevhîd İnancıʹnın zaman zaman yara alıp yerini başka inançlara bıraktığı anlatılmakta ve bu çok sakıncalı yolda ısrar etmenin çok tehlikeli sonuçlar doğuracağı hatırlatılmaktadır; zira dönüşün mutlaka Allah’a olacağı bildirilerek ölmeden önce inkârcıların ve bölücülerin dönüş yapmaları tavsiye edilmektedir.