MEÂLİ:
57- Ey elçiler! göreviniz ne? diyerek sormuştu.
58- Onlar da: «Doğrusu biz suçlu günahkâr bir kavme gönderildik.
59- Ancak Lût âilesi müstesnâ, onların hepsini mutlaka kurtaracağız.
60- Yalnız Onun karısını değil; onun (helâk olmasını) takdîr etmişizdir; o elbette geride kalanlardandır» demişlerdi.
61- Ne vakit ki, elçiler Lût âilesine geldiler;
62- Lût, onlara: «Herhalde (yabancısınız) tanınan bir topluluk değilsiniz, » dedi.
63- Onlar da, «kavmin, hakkında şüphe edip durdukları şeyi (gelecek azâbı) sana getirdik.
64- Sana Hakkʹın (buyruğuyla) geldik; şüphen olmasın ki biz doğrularız.
65- Gecenin bir bölümünde âileni yola koy, sen de arkalarından onları izle ve sakın sizden hiçbiri dönüp arkasına bakmasın; emrolunduğunuz yere geçin gidin» dediler.
66- Lûtʹa şu emri hükmettiğimizi bildirdik: «Sabahladıklarında bunların kökü kesilmiş olacak. »
67- (Memleketlerine yabancı kimselerin geldiğini haber alan) şehir halkı birbirine müjde vererek (Lûtʹa) geldiler.
68- O da «şüpheniz olmasın ki, bunlar benim konuklarımdır; beni rüsvay etmeyin;
69- Allah’tan korkun da beni utandırıp üzmeyin» dedi.
70- Onlar: «Biz seni yabancıları (konuk edinmek)den menʹetmemiş miydik? » dediler.
71- O da, «işte kızlarım, eğer yapmak (evlenmek) istiyorsanız, (onları size nikâhlıyabilirim)» dedi.
72- (Peygamberim! ) hayatına yemin olsun ki, onlar sarhoşlukları içinde ne yaptıklarını bilmiyorlardı.
73- Güneş doğarken bir ses, bir uğultu onları yakalayıverdi.
74- Şehirlerinin üstünü altına getiriverdik ve üzerlerine çamurdan pişirilmiş taş yağdırdık.
75- Şüphesiz ki bunda seziş, anlayış, görüş yeteneği olanlara öğütler, ibretler, belgeler vardır.
76- Ve şehrin kalıntısı, öteden beri işlek olan yol üzerinde duruyor.
77- Doğrusu bunda mü’minler için âyetler vardır.
LÛT OLAYI
Lût’un daha önce Hûd sûresinde belirttiğimiz gibi, Sodom şehrine peygamber olarak gönderildiği bilinmektedir. İbrahim Peygamber’in (A. S. ) amcasının oğlu olduğunu klasik tefsirlerimiz nakletmektedirler.
Aynı olayın birkaç yerde az değişik cümle ve kelimelerle tekrar edilmesi, hem hafızalardaki izi derinleştirmeğe, hem edinilen ibret ve öğütleri tazelemeğe, hem de bu konuda idrâkleri devamlı uyanık tutmaya yöneliktir. Aynı zamanda kıssanın önemli ve ibretli safhalarının zikredilen yer ve konu itibariyle değişik yanları belirtilerek olay hakkında daha geniş düşünme imkânı sağlanmaktadır. Şöyle ki:
Hûd sûresinde Lût kıssasından alınan öğüt ve ibretleri yedi madde halinde özetlemiş bulunuyoruz. Burada ise, hem yeni öğütleri, hem de müʹminlere olayın ışığında sunulan mesajları sıralamakla yetinmek istiyoruz.
1- Zina, fuhuş ve benzeri gayri meşru ilişkilerin; seksüel sapıklığın yaygınlaşıp din, ahlâk, fazîlet, aile ve namus kavramlarının silindiği bir ülkenin yıkılıp yok olması mukadderdir: Ya ahlâk ve ekonomik yönden çöküp düşmanlarına el açmak zilletine düşer; ya da bir savaş ile istiklâlini kaybeder veya tabii bir afetle her şeyini kaybetme bedbahtlığına uğrar.
2- Varlık âleminde meydana gelen her olayın mutlaka birtakım sebep ve illetleri vardır. Sebep ve illetleri oluşturma proğramını kim idare etmektedir? Âyet-i Kerîme bize bu hususta ışık tutup en doğru bilgiyi veriyor. Öyle ki: Lût kavminin yaşadığı Sodom şehrinin altını üstüne getirmek için mevcut sebepleri harekete geçirecek iki melek gönderiliyor. İnsanların çoğu ise, sadece zahirî sebeplere bağlı kalıp onların ötesinde bir plân, proğram ve yürüten düşünemiyorlar.
3- Bir memleket veya ülkeye gelen yabancıları tedirgin etmek, ahlâksızlık ve haksızlığın en kötülerinden biridir. İleriyi görebilen ve kendi milletinin geleceğini düşünebilen hiçbir devlet kadrosu ve halk tabakası böylesine sakıncalı bir tutum içinde olamazlar.
4- Kişinin fazîleti, yüksek şahsiyeti bütün aileye izafe edilecek gerçek bir kıstas ve ölçü değildir. Meselâ Nûh Peygamber’in (A. S. ) oğlu; İbrahim Peygamber’in (A. S. ) babası; Lût Peygamber’in (A. S. ) karısı bunun açık belgelerinden birkaçıdır. Fir’avn ile eşi Asiye’nin durumu bir başka tipik örneklerden biridir. O halde fazîletli bir babayı, fena huylu oğlundan, kızından veya eşinden dolayı -ihmâl ve taksiratı yoksa- kınamamak gerekir.
5- Bir millet veya toplum iyice azıp sapıtınca, onları ıslâh etmek mümkün olmadığında, daha emin yerlere yerleşmeyi denemek yararlı olur.
İKİ SÛREDE OLAYIN İŞLENİŞ TARZI ARASINDAKİ FARKIN ÖZETİ
Hûd Sûresinde:
- İbrahim Peygamber’in (A. S. ) kendisine gelen elçi meleklerle tartıştığı, Lût kavminin helâk edilmesine gönlünün bir türlü razı olmadığı, özellikle Lût ailesinin böyle bir sonuçla başarısızlığa uğramasına fazlasıyla üzüldüğü,
- Küfür ve ahlâksızlık, zulüm ve taşkınlık belli sınıra gelip dayanınca artık İlâhî hükmün inmesine engel olunamıyacağı, gelecek azâbı geri çevirmenin insan gücünü mutlak anlamda aştığı,
- Lût Peygamberʹin gelen elçilerin ne maksatla gönderildiğini anlayınca, peygamberlik merhametinin harekete geçtiği ve her şeye rağmen kavminin helâk edilmesine üzüldüğü,
- Cinsel sapıkların gelen misafirleri rahatsız etmeğe yöneldikleri, içlerinde aklı başında, vicdanı yerinde bir kimsenin bulunmadığı,
- Lût Peygamber’in (A. S. ) bu azgın sapıkları savacak maddî bir güce sâhip olmadığı,
- Lût Peygamberʹin (A. S. ) eşinin de sözü edilen cinsel sapıklardan yana olduğunun anlaşıldığı; ülkede yaygınlaşan ahlâksızlığın peygamber evine kadar uzanacak boyutlara vardığı,
- Sabahleyin müthiş uğultuyla birlikte yer sarsıntısı olduğu ve üzerlerine belirlenmiş, pişirilerek taşlaşmış maddelerin yağdığı açıklanır. (Hicir sûresinde «güneş etrafı aydınlatırken» veya «güneş doğarken» tabiri yer almaktadır. Bu, lâvların püskürmesinin sabahın erken saatinde başladığına ve güneş doğuncaya kadar devam ettiğine işarettir.)
Hicir Sûresinde:
- Gelen elçi melekleri ilk anda Lût Peygamber’in tanıyamadığı, uzak bir ülkeden konuk olarak geldiklerini sandığı,
- Gecenin bir bölümünde, ahlâksızlarla işbirliği yapan karısı dışında kalan bütün aile halkını alıp şehri terketmelerinin gerektiği,
- İnecek olan İlâhî azâba dönüp bakmalarının sakıncalı olacağı,
- Lût kavminin hemen hepsinin seksüel sarhoşluk içinde ne yaptıklarını ve ne yapacaklarını bilmeyen bir sürü serseri sapıklar olduğu,
- Yerin altından müthiş bir patlama, uğultu, lâv ve kat kat akıp katılaşan sıvının kısa zamanda şehri belirsiz hale getirdiği,
- Yıkılan Sodom’un hâlâ yol üzerinde veya güzergâhında bazı kalıntılarının bulunduğu,
- Ve bu olayda mü’minler için birçok öğüt ve ibretlerin yer aldığı belirtilir.
Anlaşıldığı gibi, az da olsa değişik safhalar, farklı öğüt ve ibretler, yer aldığı konunun özelliklerine göre yansıtılmakta ve düşünebilen toplum ve milletlere hazîn bir tablo sergilenmektedir.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıdaki âyetlerle Lût Peygamber’in azıtıp sapıtan, ahlâksızlaşıp dejenere olan kavmini helâk etmek üzere meleklerin gönderildiği belirtildi. Böylece olayları meydana getirecek sebeplerin ucunun Allahʹın kudret elinde bulunduğuna işâret edildi. Zulüm, sapıklık ve ahlâksızlığın son kertesine gelen bir milleti, Allahʹın inâyetinden başka hiçbir şeyin kurtaramıyacağına dikkatler çekildi.
Aşağıdaki âyetlerle, hakka karşı tuğyan edip baş kaldıran putperest Mekkeli’leri ve bir de her devirde yaşamakta olan inkârcı maddecilere, tuttukları tehlikeli yoldan döndürmek için; inkâr, zulüm ve ahlâksızlıklarından dolayı helâk edilen birkaç kavim misal veriliyor ve bir kısmının kalıntılarının yer yer boyunları bükük bir halde tarihin tekerrür edeceğini hatırlattığına işaret ediliyor.