MEÂLİ:
46- And olsun ki biz, Musa’yı açık belge ve mu’cizelerle Firʹavn’a ve ileri gelen yandaşlarına peygamber olarak gönderdik. (O da onlara: ) «Şüphesiz ki ben, âlemlerin Rabbı’nın peygamberiyim ve elçisiyim» dedi.
47- Ne vakit ki o, onlara mu’cizelerimizle geldi, onlar birdenbire (işi alaya alıp) buna gülüverdiler.
48- Onlara hiçbir âyet (belge ve muʹcize) göstermedik ki, diğerinden daha büyük olmasın. Belki dönerler diye onları azâp ile yakalayıverdik.
49- Böyle iken, «Ey sihirbaz büyücü! Sana verdiği sözü gereği, Rabbına bizim için duâ edip yalvar, bizler herhalde doğru yola geleceğiz» dediler.
50- Kendilerinden o azâbı kaldırdığımızda, birden verdikleri sözü bozdular (yerine getirmediler).
51- Firʹavn kendi milleti arasında şöyle seslendi: «Ey Milletim! Mısır mülkü ve krallığı benim değil midir? Şu ırmaklar benim altımdan akmıyor mu? Görmüyor musunuz?
52- Yoksa ben, şu zavallı ve neredeyse açık şekilde meramını anlatamıyan kimseden daha hayırlı değil miyim?
53- (Eğer doğru sözlü ise) üzerine altından bilezikler atılmalı veya beraberinde melekler yer alıp gelmeli değil miydi? » dedi.
54- Böylece o, kendi milletini hafife aldı (da aldatıcı sözler söyledi). Bu sebeple ona itaât ettiler. Şüphesiz ki onlar hakkın yolundan çıkmış ahlâksız bir milletti.
55- Ne vakit ki, bizi öfkelendirip gazabımızı çektiler, kendilerinden intikam aldık da böylece hepsini (Kızıldenizʹde) boğduk.
56- Onları sonra gelecekler için geçmiş bir ibret ve misâl yaptık.
HER PEYGAMBER HAKKI TEBLÎĞ, BATILI GİDERMEK ÜZERE GÖNDERİLMİŞTİR.
«And olsun ki biz, Musa’yı açık belge ve muʹcizelerle Firʹavnʹa ve ileri gelen yandaşlarına peygamber olarak gönderdik. (O da onlara: ) «Şüphesiz ki ben, âlemlerin Rabbı’nın peygamberiyim ve elçisiyim» dedi. »
Mekkeli müşriklerden söz sâhibi olanların bütün hınç ve azgınlıklarıyla hakka karşı gelmeleri; Hz. Muhammedʹi (A. S. ) yalancılıkla ve sihirbazlıkla suçlamaları, tarihin akışı içinde tekrarlanan saçmalıklardır ki peygamber bu gibi yakışıksız sözlere hedef olmuştur. Cenâb-ı Hak hem görevlendirdiği peygamberlerinin küfür ve azgınlıkla nasıl mücadele ettiklerini haber vermek, hem de Mekke’de zor günler geçirmekte olan mü’minleri teselli edip onları ümitlendirmek için önce Musa (A. S. ), sonra da İsa (A. S. ) kıssalarından ibretli birkaç safhaya yer vermektedir.
Musa Peygamber’in (A. S. ) Firavn ile geçen çetin mücadelesinin on iki kadar dikkat çekici safhasının özetini ve müʹminlere bununla verilen mesajları şöyle sıralayabiliriz:
1- Musa Peygamber (A. S. ), Fir’avnʹa ve Mısır’ın ileri gelen inkârcılarına İlâhî âyetlerle, belge ve mu’cizelerle gönderilmiştir. Zira delilsiz, belgesiz ve hiçbir peygamber için de muʹcizesiz yola çıkılmayacağına işâret edilmekte; hele bu yol, Allah’ın varlığına ve birliğine dâvet edilen kutsal bir yol olursa..
Böylece Kur’ân-ı Kerîm kıssanın bu safhasıyla mürşit ve mübelliğlere ölçü veriyor: Bâtıla karşı yeterli bilgi ve malzemeyle çıkın diyor.
2- Artık kavim ve kabile tanrısı ve millî ilâh yoktur; âlemlerin Rabbi vardır. İslâm, Allah’a ortak koşulan her şeyi reddetmekte ve «Tek İlâh» inancını delil ve belgeleriyle isbat edip ortaya koymaktadır.
3- İnkârcı müşriklerin hakka karşı kullandıkları taktiklerden biri ve onlarca en önemlisi, hakkı küçümsemek, alaya almaktır. Mu’cize, açık delil ve belge karşısında bu silahı kullanmak, küfrü temsîl edenlerin devam edegelen âdetidir. Nuhʹa (A. S. ), İbrahimʹe (A. S. ), Musaʹya (A. S. ), İsa’ya (A. S. ) ve Hz. Muhammedʹe (A. S. ) karşı hep bu silahla karşı çıkılmıştır. Şüphesiz bu da aczin ve cehaletin eseridir.
4- İnkârcı maddeciler üzerinde açık belge ve mu’cize tesir etmeyince, uyanırlar da akıllarını kullanırlar diye İlâhî sünnet gereği başlarına birtakım musîbet ve felâket indirilmiştir. Aslında dış yüzü azap ve musîbet olan olayların iç yüzünde ilâhî adâlet ve rahmet yer almaktadır.
5- 6- Kıtlık ve tabii felâketlerin sürüp gittiğini; Musa Peygamber’in (A. S. ) bu hususta kendilerini uyardığını düşünerek, ona baş vurmaktan başka çareleri kalmadığını anladılar da: «Ey sihirbaz büyücü! Sana verdiği sözü gereği, Rabbına bizim için duâ edip yalvar, (bu sıkıntıyı üzerimizden kaldırsın; o takdirde) bizler herhalde doğru yolu seçeceğiz» dediler.
Mide derdi, hastalık sıkıntısı onları ister istemez yumuşattı. Ancak bu yumuşama, nefis perdesini aşamamış, ruhun ve aklın perdesine aksedememişti. O nedenle Musa’nın duâsı bereketiyle belâ ve sıkıntı kalkınca, verdikleri sözü yerine getirmediler.
Mekkeli’ler de bir vakitler böyle bir kıtlık felâketine uğratılmış ve Resûlüllah’a (A. S. ) baş vurmaktan başka çareleri kalmamıştı. Sıkıntı kalkınca, onlar da verdikleri söze sadık kalmamış, üstelik düşmanlık ve saldırılarını artırmışlardı. Çünkü küfürle şartlanan nefis ekseriya kaypak, dönek ve nankördür. Bulamayınca sabretmez, bulunca şükretmez.
7- Fir’avn, Musa (A. S. )ın, felâketin kalkmasındaki tesirini unutturma gayretine düştü; Mısır ülkesinin toprağıyla, ırmağıyla kendi mülkü olduğunu açıklayarak, kuvvet ve kudreti sadece madde ve dünyalıkta görüyor; bunun ötesinde başka bir değer tanımak istemiyordu. Mekkeli’ler de mal ve evlâdın çokluğuyla övünüp güvenmekte; soy ve kabilenin gücüyle gururlanmakta; bunun ötesinde başka bir kudret tanımamaktaydılar. Putlara bağlılıkları, hem mânevî boşluklarını doldurmaya, hem kendi mevcut güçlerini onların himmet ve şefaatiyle korumaya yönelikti. Günümüzün inkârcı materyalistleri de maddeye tutkularını bilimsel kalıba sokmakta ve putperestlerden daha kurnaz, daha plânlı çalışmaktadırlar.
8- Musa Peygamberʹin (A. S. ) dilinde hafif bir rekaket vardı; çok net ve akıcı konuşamazdı. Firʹavn Onu bu az kusuruyla eleştirip bir lider olamayacağını söylüyor, Mısır ülkesinin de Ona ait bulunmadığı hususunu koz olarak kullanıyordu.
Mekkeli’lerin ileri gelenleri ise, Hz. Muhammed’in (A. S. ) fakir ve yetim büyüdüğünü ileri sürüp liderliğe lâyık, peygamberliğe ehil olamıyacağını ısrarla söylüyorlardı.
9- Fir’avnlar döneminde Mısırʹda krala sadakatle hizmet edip başarılı olanların üzerine kral tarafından altın bilezikler serpilir ve bu onlarca üstün takdîr ve taltîf madalyası sayılırdı.
Firʹavn bu açıdan konuya eğilerek, «Musa’nın (A. S. ) güçlü ve kudretli bir tanrısı bulunuyorsa, bugüne kadar Onun sadakatine ve hizmetine karşılık o tanrının altın bilezikler indirmesi gerekmiyor muydu? Altın bilezikler Onun üstüne atılmadığına göre, kudretli bir tanrısı da yok demektir» şeklinde sözler sarfederek Onu yalancı olarak tanıtmaya çalışıyordu.
Mekkeli’ler de «Hz. Muhammed (A. S. ) gerçekten Allah’ın elçisi ise, dağları kaldırsın, hazinelere sahip olsun» diyorlar ve bunu yapamadığına göre, Onun yalancı olduğunu iddia ediyorlardı.
10- En azından, «eğer gök tanrısının elçisi ise, beraberinde melekler gelmeli değil miydi? » diyerek, Musa Peygamberʹin bir maceraperest olduğunu ilân ediyorlardı.
Aynı sözler Mekkeli müşriklerin de ağzından çıkmamış mıydı?
11- Bütün bu telkinler, hakkı hafife alıp bilgisizlik karanlığında kalmalarını sağlamaktan başka bir şeye yaramamıştır ve yaramıyacaktır da. Nitekim Firʹavn’ın da, Mekkeli ileri gelenlerin de sözü edilen tutumları kendi kavimlerine hüsran ve aşağılanmaktan başka bir kapı açmamıştır. Zaten Hakk’ın yolundan çıkıp ahlâksızlık bataklığında ömür tüketen bir milletin, azgın sapık, inkârcı zorba liderlere itaâttan başka yapacakları bir şey yoktur. «İnsafsız avcıya hizmetten zevk alanın köpekten ne farkı vardır» denildiği gibi, o zâlim zorbalara hizmetten zevk alanlara başka nasıl bir sıfat takılabilir?
12- Ama bütün bu yolsuzluk ve sapıklığın, cehâlet ve azgınlığın, zorbalık ve ölçüsüzlüğün neticesi hem dünyada, hem de âhirette hüsrândır.
İlâhî intikam hükmü inince her şey bitmiş olur. Bu hüküm, Kızıldeniz’e inince Fir’avnʹı da, yandaşlarını da yok etmiştir. Mekkeli’ler hakkında ise, imân etmiyecek olanları Bedir Savaşı’nda ve bir kısmını da Uhud Savaşı’nda hayat sahnesinden silip atmıştır. Mekkeʹnin fethine kadar hayatta kalanları ise, imân edecekleri İlâhî ilimle sübut bulduğundan, bu hükmün dışında tutulmuşlardır.
Çıkarılan sonuç ise şudur:
Küfür, haksızlık ve ahlâksızlıkla birleşip bütünleşir ve dört nala gitmeye başlarsa, Hak’tan yana olanlar, birlik içinde dâvalarını savunmaya ve teblîğe devam ederlerse, ilâhî hükmün inmesi pek yakın sayılır. Bu, câri bir sünnettir ki değişmez.
Kur’ân, Fir’avn’ı ve Mekkeli azgınları birer tarihî misâl olarak gözler önüne seriyor; ibretli neticelerini açıklayıp öğüt almamızı istiyor.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıdaki âyetlerle, gönderilen her peygamberin karşısına inkârcı sapıkların çıktığı ve onu bir takım yakışıksız sıfatlarla suçladıkları konu edildi. Sonra da Musa Peygamber (A. S. ) kıssasından bununla ilgili birkaç ibretli safha misâl verilerek, sıkıntılı günler yaşayan mü’minler hem teselli edildi, hem de Hakk’ın yardımının yakında tecelli edeceğine işârette bulunularak, o günleri sabırla beklemeleri dolaylı şekilde işlendi.
Aşağıdaki âyetlerle, İsa (A. S. )ın misâl verilmesi üzerine Mekkeli müşriklerin buna itirazları konu ediliyor. Sonra da İsaʹnın (gökten indirileceğine işâretle) Onun kıyâmetin alâmetlerinden biri olduğu belirtiliyor. Arkasından İsa (A. S. )ın İsrâil oğullarına peygamber olarak gönderilmesi üzerine onların bu hususta ihtilâfa düştüklerine dikkatler çekiliyor.