MEÂLİ:
42-43-44- Eğer seni yalanlıyorlarsa, onlardan önce Nûh kavmi, Âd ve Semûd kavmi, İbrâhim kavmi, Lût kavmi, Medyen halkı da yalanlamıştı; Musa da yalanlanmıştı. Kâfirlere mühlet verdim. Sonra da onları yakalayıverdim. (Bir görsünler) benim durum ve düzeni nasıl değiştirip alt-üst etmemi!
45- Birçok kasaba halkına zulüm edip dururlarken yakalayıp yok ettik, damları çökmüş, kuyuları kendi haline terkedilmiş ve (ıssız kalmış) yüksekçe sarayları..
46- Yeryüzünde gezip dolaşmadılar mı ki, o sebeple akledip anlayacak kalpleri, işitecek kulakları olsun. Doğrusu (yalnız) gözler kör olmaz; göğüslerde olan kalpler de kör olur.
İLGİLİ HADÎS
«Doğrusu Allah zâlime mühlet verir, tâ ki onu yakalar; yakalayınca da artık onu salıvermez. » (Buharî/tefsîr: 11- Müslim/birr: 62- Tirmizi/tefsir: 2/11- İbn Mâce/fiten: 22)
KİTLE TAASSUBU
Kitle bir şeye inanıp bağlandı mı artık onları vazgeçirmek çok zor olur. Zamanla önyargı halini alır ve artık akıl, mantık ölçüsü kalmaz da inanıp bağlandıkları şeye karşı gelenlere büyük bir tepki gösterirler. Bâtılın peşinde sürüklenen ve o yüzden İnsanî meziyetlerden çoğunu kaybeden kavim ve milletler, kendilerine erdemlik ve şahsiyet kazandırmak, hakka ve doğruya yöneltmek isteyen peygamberlere karşı gelip onları yalanlamaya kalkışırlar. Çoğu aşırı tepki gösterip peygamberi kendi öz yurdundan çıkarır. İlgili âyetle yedi kavimden söz edilmekte ve hepsinin de gönderilen peygamberleri yalanlayacak kadar insaf ve idrâklerini kaybettiklerine dikkatler çekilmekte ve böylece Mekkeli müşriklerin Hz. Muhammedʹi (A. S. ) yalanlamalarının yeni bir şey olmadığına parmak basılmakta, Ondan sonra da kıyâmete kadar küfrün bu tür hezeyanlarının sürüp devam edeceğine işâret edilmektedir.
Böylece Allah’a imân ve iyi ahlâk düzeyinde eğitilmeyen bir kitlenin psikolojik yapısını tasvîrle, izlenecek yol ve uygulanacak metot hakkında bilgi veriliyor. Sonra da Peygamber (A. S. ) ve arkadaşları teselli edilip inkârcıların sözlü ve fiilî saldırıları belli bir kerteye gelinceye kadar sabretmeleri isteniliyor ve sünnetullah gereği, küfür ve azgınlık, ahlâksızlık ve şirretlik belli bir kerteye gelmedikçe İlahî hükmün inmiyeceği dolaylı şekilde anlatılıyor.
ARKEOLOJİK KALINTILAR
«Yeryüzünde gezip dolaşmadılar mı ki, o sebeple akledip anlayacak kalpleri, işitecek kulakları olsun.. »
Küfür, sapıklık, azgınlık ve zulümleri yüzünden yıkılıp yok olan kasaba ve şehirlerin hâlen yer yer dikkatleri çeken kalıntıları, İlâhî hükmün şaşmazlığını yansıtan tarihî belgeler olarak, yolunu kaybeden inkârcılara seslenmektedir. Akıllarını kullanıp ibret gözüyle bu kalıntıları gezip görmeleri, tarihî olayların neden ve niçini üzerinde durup iyice araştırmaları, yıkılan milletlerin yıkılış sebeplerini tesbite çalışmaları tavsiye edilmektedir.
Nitekim günümüzde turizmi geliştirme amacıyla birçok arkeolojik kazılar yapılmakta; tarihin karanlık kalan tarafları aydınlığa çıkarılmaktadır. Ne yazık ki, ortaya çıkarılan bunca tarihî harabeler üzerinde dört başı mamur araştırma yapıldığı veya yapılmakta olduğu söylenemez. Neden bu şehirler ve kasabalar insanlarıyla, sanat eserleriyle, hazine ve servetleriyle birlikte batmıştır? O insanların başlarına gelen felâketlerin türü neydi? İnançları, sosyal yapılarının özellikleri nelerdi? Neden tarih zaman zaman tekerrür etmiştir? Bu ve benzeri bir çok sorular üzerinde durulmamaktadır. Oysa önemli olan, onlardan kalma bu harabelerin nelerden ibâret olduğu değil, neden yıkılıp yok olduğudur. Gerçi geçmişte ortaya konan medeniyetleri incelemeğe de ihtiyaç vardır, ama tek ihtiyaç veya başta gelen ihtiyaç bu değildir.
İşte Kur’ân-ı Kerîm yüzümüzü tarihî eserlerin bu cihetine çevirip ciddi bir araştırma yapmamızı tavsiye ediyor.
Anlaşıldığı gibi, körlük sadece gözlerle ilgili olmayıp kalplerin de kendine has körlüğü vardır. Dünün inkârcısı ne ise, bugünün de inkârcı maddecisi odur. İkisinin de kalbi kör, idrâki kapalı, sağduyusu mefluçtur.
ÂYETLER ARASINDA BAĞLANTI
Yukarıdaki âyetlerle, tarih boyunca gönderilen her peygamberin, inkârcı sapıklar tarafından yalanlandığı, tehdit edildiği ve çirkin suçlamalara maruz bırakıldığı belirtildi. Böylece Hz. Muhammed (A. S. ) ve Onun yolunda yürüyenler teselli edildi. Ancak küfürde ısrar edip işi zulme ve saldırıya vardıranların günlerinin sayılı olduğuna işâretle, hakkın mutlaka başarıya eriştirileceğine atıf yapıldı. Sonra da tarihin tekerrür edeceği konu edilerek ayakta duran tarihî kalıntıların, dinî, ahlâkî ve sosyal yönden incelenmesinin çok yararlı olacağı hatırlatıldı.
Aşağıdaki âyetlerle, vaʹdedilen azâbın çabuk inmesini isteyen inkârcıların bu ve benzeri sözlerinin Allahʹı âciz bırakmıyacağı; Oʹnun yanında her şeyin belli bir süresinin bulunduğu, her fert ve milletin yazılı bir ecelinin söz konusu olduğu üzerinde duruluyor. İnkârcılara biraz mühlet verilmesinin sebebine işâretle, Peygamber’in (A. S. ) ancak açık bir uyarıcı olduğu hatırlatılıyor. Azâbı ise ancak Allahʹın indireceğine dikkatler çekiliyor.